Detektor gazów toksycznych
Obecność toksycznych gazów w środowisku pracy stanowi jedno z poważniejszych zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi. Z tego względu w wielu obiektach stosuje się systemy detekcji, których zadaniem jest szybkie wykrycie niebezpiecznych substancji w powietrzu. Detektory gazów toksycznych pracują w trybie ciągłym i analizują skład atmosfery, sygnalizując zagrożenie jeszcze zanim stężenie danej substancji zacznie powodować objawy zatrucia. Wysoka czułość tych urządzeń umożliwia reakcję na bardzo niskie poziomy gazów, co znacząco zwiększa poziom bezpieczeństwa.
Źródłem emisji gazów toksycznych mogą być zarówno standardowe procesy technologiczne, jak i nieprzewidziane zdarzenia, takie jak nieszczelności instalacji czy awarie urządzeń. Wśród najczęściej kontrolowanych substancji znajduje się tlenek węgla (CO), który ogranicza zdolność organizmu do pobierania tlenu, oraz siarkowodór (H2S), niebezpieczny dla układu nerwowego i oddechowego. Amoniak (NH3) powoduje silne podrażnienia, a chlor (Cl2) może prowadzić do poważnych uszkodzeń tkanek. Dodatkowo zagrożenie stanowią tlenki azotu (NO2), obecne m.in. w spalinach, sprzyjające rozwojowi chorób płuc, oraz dwutlenek siarki (SO2), wywołujący duszności i problemy z oddychaniem. W zależności od charakteru instalacji monitoruje się również inne substancje, takie jak ozon (O2) czy tlenek etylenu (C2H4O), wykorzystywany w procesach sterylizacji.
Skuteczność ochrony przed toksycznymi gazami opiera się na przestrzeganiu określonych norm bezpieczeństwa. Przepisy definiują dopuszczalne poziomy stężeń, zarówno uśrednione w czasie pracy, jak i krótkotrwałe wartości maksymalne. Nawet niewielkie przekroczenia tych limitów mogą prowadzić do ostrych reakcji organizmu, a długotrwałe narażenie zwiększa ryzyko trwałych problemów zdrowotnych. Z tego powodu detektory konfiguruje się tak, aby alarm uruchamiał się z wyprzedzeniem, umożliwiając podjęcie działań ochronnych i ograniczenie skutków zagrożenia.
Charakterystyka gazów toksycznych
Substancje zaliczane do gazów toksycznych tworzą rozległą i niejednorodną grupę związków chemicznych, które łączy jedno: negatywny wpływ na organizm człowieka. Ich oddziaływanie może przybierać różne formy od podrażnień dróg oddechowych, oczu czy skóry, po ciężkie zatrucia ogólnoustrojowe. W wielu przypadkach niebezpieczeństwo pojawia się już przy niewielkich stężeniach, a część gazów wykazuje zdolność kumulowania się w organizmie, prowadząc do długofalowych skutków zdrowotnych.
W praktyce przemysłowej oraz w laboratoriach szczególne zagrożenie stanowi tlenek węgla (CO), gaz niewyczuwalny zmysłami, który zaburza proces dotleniania tkanek poprzez wiązanie się z hemoglobiną. Siarkowodór (H2S), początkowo wyczuwalny charakterystycznym zapachem, przy wyższych stężeniach działa bardzo szybko i może prowadzić do utraty przytomności oraz zgonu. Amoniak (NH3) silnie oddziałuje na błony śluzowe, powodując ich uszkodzenia, natomiast chlor (Cl2) jako gaz o właściwościach żrących wywołuje duszności i ciężkie obrażenia tkanek. Istotnym zagrożeniem są także tlenki azotu (NO2), obecne w spalinach silnikowych i sprzyjające chorobom układu oddechowego, oraz dwutlenek siarki (SO2), którego wdychanie może prowadzić do skurczów oskrzeli i problemów z oddychaniem.
Ponieważ poszczególne gazy oddziałują na organizm w odmienny sposób, dla każdego z nich określono odrębne limity narażenia w przepisach dotyczących bezpieczeństwa pracy. Szczególnie niebezpieczne są krótkotrwałe skoki stężeń przekraczające wartości dopuszczalne chwilowe (NDSCh). Równie poważne konsekwencje niesie ze sobą długotrwałe przebywanie w atmosferze, w której stężenie gazów przekracza średnie wartości dopuszczalne (NDS), co może prowadzić do trwałych uszkodzeń narządów, zaburzeń neurologicznych, a w niektórych przypadkach także do rozwoju nowotworów.
Z tego powodu systemy detekcji gazów toksycznych projektuje się zawsze z uwzględnieniem konkretnej substancji występującej w danym procesie lub miejscu pracy. Precyzyjny dobór czujników jest kluczowy dla skutecznej ochrony zdrowia pracowników.
Rozmieszczenie czujników gazów toksycznych
Prawidłowe działanie systemów wykrywających gazy toksyczne w dużym stopniu zależy od tego, gdzie zostaną zamontowane czujniki. Samo zastosowanie odpowiedniego detektora nie wystarcza, kluczowe jest jego umiejscowienie w strefach, w których człowiek jest najbardziej narażony na kontakt z niebezpieczną substancją. Na wybór lokalizacji wpływają nie tylko parametry fizyczne gazu, ale również charakter emisji oraz sposób jego przemieszczania się w danym pomieszczeniu.
Gazy cięższe od powietrza, takie jak chlor (Cl2) czy dwutlenek siarki (SO2), mają tendencję do opadania i kumulowania się przy podłożu. W ich przypadku detektory instaluje się nisko, zwłaszcza w miejscach potencjalnych wycieków oraz w pobliżu zbiorników i magazynów substancji chemicznych. Odmiennie zachowuje się amoniak (NH3), który jako gaz lżejszy unosi się ku górze, dlatego jego obecność najlepiej monitorować poprzez montaż czujników w górnych partiach pomieszczeń, w pobliżu sufitu. Z kolei gazy o gęstości zbliżonej do powietrza, takie jak tlenek węgla (CO) czy dwutlenek azotu (NO2), najskuteczniej wykrywa się na wysokości odpowiadającej strefie oddychania człowieka, czyli około 1,5 metra nad podłogą.
Na rozmieszczenie detektorów gazów toksycznych istotny wpływ ma również charakter prowadzonego procesu. Czujniki gazów toksycznych lokalizuje się w sąsiedztwie urządzeń, instalacji oraz punktów, które mogą stanowić źródło emisji gazów. W laboratoriach są to m.in. okolice dygestoriów i stanowisk badawczych. Jednocześnie należy unikać montażu detektorów w pobliżu nawiewów, wyciągów wentylacyjnych czy miejsc o intensywnym ruchu powietrza, ponieważ może to prowadzić do rozcieńczania stężenia gazu i opóźnionej reakcji systemu.
Każdy system detekcji wymaga indywidualnego podejścia projektowego. Analiza powinna obejmować zarówno właściwości monitorowanej substancji, jak i układ przestrzenny obiektu oraz sposób użytkowania pomieszczeń. Tylko takie kompleksowe podejście zapewnia, że detektory gazów toksycznych zareagują dokładnie tam, gdzie zagrożenie dla ludzi jest największe.
Budowa detektora gazów toksycznych
Systemy wykrywania gazów toksycznych odgrywają kluczową rolę w ochronie ludzi przed zagrożeniami, które często nie są możliwe do zauważenia bez specjalistycznej aparatury. Wiele niebezpiecznych substancji jest bezbarwnych, bezwonnych lub działa z opóźnieniem, dlatego detektory pełnią funkcję wczesnego ostrzegania, informując o ryzyku zanim pojawią się pierwsze objawy zatrucia. W takich warunkach liczy się przede wszystkim pewność działania i szybka reakcja systemu detekcji gazów.
Detektory gazów toksycznych wykorzystywane w zakładach przemysłowych oraz laboratoriach najczęściej opierają się na technologii elektrochemicznej, umożliwiającej bardzo precyzyjny pomiar stężeń na poziomie pojedynczych ppm. Urządzenia te są zwykle integrowane z rozbudowanymi instalacjami bezpieczeństwa, obejmującymi centrale sterujące, systemy wentylacyjne oraz sygnalizację alarmową. Ich rola nie ogranicza się jedynie do informowania o obecności gazu. W momencie wykrycia zagrożenia mogą automatycznie uruchamiać procedury techniczne mające na celu ograniczenie skutków emisji.
W zastosowaniach mobilnych stosuje się przenośne detektory gazów toksycznych, które zapewniają ochronę indywidualną niezależnie od miejsca wykonywania pracy. Kompaktowa forma oraz prosta obsługa umożliwiają ciągłe noszenie urządzenia podczas całej zmiany roboczej. Alarmowanie realizowane jest równocześnie za pomocą sygnałów dźwiękowych, świetlnych i wibracyjnych. Dodatkowe funkcje bezpieczeństwa np. takie jak lokalizacja pracownika, komunikacja bezpośrednio na urządzenie pracownika czy czujniki upadku lub bezruchu to opcje, które są dostępne w nowoczesnych detektorach gazów toksycznych szczególnie rekomendowanych dla pracowników wykonujących pracę w pojedynkę.
Technologie pomiarowe czujników gazów toksycznych
Technologia pomiarowa jest jednym z ważniejszych czynników, które wpływają na skuteczność detekcji gazów, ponieważ decyduje o precyzji wskazań, odporności na zakłócenia oraz o tym, czy urządzenie będzie odpowiednie do konkretnych warunków pracy. Z tego powodu wybór rozwiązania pomiarowego zawsze powinien uwzględniać charakter monitorowanej substancji, oraz specyfikę środowiska.
W zastosowaniach przemysłowych najczęściej wykorzystywane są sensory elektrochemiczne, cenione za zdolność wykrywania bardzo niskich stężeń gazów toksycznych. Ich działanie opiera się na kontrolowanej reakcji chemicznej zachodzącej na powierzchni elektrod w kontakcie z danym gazem. Wytwarzany sygnał elektryczny pozostaje w bezpośredniej zależności od jego stężenia, co zapewnia wysoką dokładność pomiaru oraz dobrą selektywność. Dzięki tym właściwościom technologia elektrochemiczna znajduje zastosowanie w detekcji takich substancji jak tlenek węgla (CO), siarkowodór (H2S), dwutlenek azotu (NO2) czy dwutlenek siarki (SO2), a także w wielu innych aplikacjach wymagających stabilnych i powtarzalnych wyników.
Alternatywą są czujniki półprzewodnikowe, które reagują na obecność gazów poprzez zmianę przewodnictwa materiału aktywnego. Rozwiązania tego typu są stosunkowo proste konstrukcyjnie i trwałe, jednak ich ograniczeniem jest niższa selektywność. W praktyce oznacza to, że sensor może reagować na kilka różnych substancji jednocześnie, co w określonych warunkach może prowadzić do niejednoznacznych wskazań lub niepożądanych alarmów.
W przypadku urządzeń mobilnych coraz częściej stosuje się detektory wyposażone w zestawy czujników wielogazowych. Takie rozwiązanie pozwala na jednoczesne monitorowanie gazów toksycznych, stężenia tlenu oraz obecności gazów palnych. Integracja kilku funkcji w jednym urządzeniu ułatwia ocenę zagrożenia, poprawia ergonomię pracy i eliminuje konieczność korzystania z wielu oddzielnych detektorów, co ma istotne znaczenie zwłaszcza dla pracowników wykonujących pracę w pojedynkę.
Regulacje prawne i progi alarmowe detektorów gazów toksycznych
Polskie regulacje dotyczące bezpieczeństwa pracy opierają się na jasno określonych limitach narażenia na substancje szkodliwe. Kluczową rolę odgrywają tu dwa wskaźniki: NDS, czyli dopuszczalne stężenie uśrednione w czasie pracy, oraz NDSCh, określające maksymalny poziom, który nie może zostać przekroczony nawet przez krótki moment. Pierwszy z nich odnosi się do warunków całej zmiany roboczej, drugi natomiast zabezpiecza pracowników przed nagłymi, niebezpiecznymi skokami stężenia gazu.
Dla poszczególnych gazów toksycznych wartości te są precyzyjnie zdefiniowane. W przypadku siarkowodoru (H2S) dopuszczalne średnie stężenie wynosi 7 mg/m3, co odpowiada około 5 ppm, natomiast limit chwilowy ustalono na poziomie 14 mg/m3 (około 10 ppm). Dla tlenku węgla (CO) granice te są wyższe i wynoszą odpowiednio 23 mg/m3 dla NDS oraz 117 mg/m3 dla NDSCh. Dwutlenek azotu (NO2) charakteryzuje się znacznie niższymi progami 1 mg/m3 jako wartość średnia i 2 mg/m3 jako stężenie chwilowe. Z kolei dla dwutlenku siarki (SO2) obowiązują limity 2 mg/m3 (NDS) oraz 6 mg/m3 (NDSCh).
W praktycznych zastosowaniach systemy detekcji konfiguruje się w taki sposób, aby sygnalizacja zagrożenia uruchamiała się z odpowiednim wyprzedzeniem, jeszcze przed osiągnięciem wartości granicznych. Najczęściej stosuje się wielostopniową strukturę alarmów. Pierwszy poziom, ustawiany zwykle na ok. 25% wartości NDS, pełni funkcję informacyjną i ostrzegawczą. Drugi próg odpowiada poziomowi NDS i sygnalizuje konieczność podjęcia działań ograniczających ryzyko, takich jak uruchomienie wentylacji. Trzeci alarm zbliżony jest do wartości NDSCh i powoduje aktywację pełnej sygnalizacji świetlnej oraz dźwiękowej. Ostatni, najwyższy poziom alarmowy inicjuje już procedury awaryjne, obejmujące m.in. zatrzymanie procesów technologicznych lub ewakuację personelu.
Tak zaprojektowany system sprawia, że detektory gazów toksycznych pełnią nie tylko funkcję zgodności z przepisami, lecz przede wszystkim stanowią realne narzędzie ochrony zdrowia ludzi i zabezpieczenia infrastruktury przed skutkami niekontrolowanej emisji niebezpiecznych substancji.
Zastosowania detektorów gazów toksycznych
Zastosowanie detektorów gazów toksycznych obejmuje wiele obszarów, ponieważ zagrożenie obecnością szkodliwych substancji nie ogranicza się do jednego rodzaju działalności. Urządzenia te stanowią podstawowe narzędzie ochrony zdrowia pracowników oraz pomagają utrzymać warunki pracy zgodne z obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa.
W zakładach chemicznych i petrochemicznych systemy detekcji są nieodłącznym elementem infrastruktury technologicznej. Monitorują one instalacje, w których wykorzystywane są substancje takie jak chlor (Cl2), amoniak (NH3), siarkowodór (H2S) czy dwutlenek siarki (SO2). Wczesne wykrycie nawet niewielkiej nieszczelności pozwala na szybkie podjęcie działań ograniczających skutki emisji i zapobiega narażeniu pracowników.
W sektorze energetycznym oraz ciepłownictwie szczególne znaczenie ma kontrola obecności tlenku węgla (CO), powstającego podczas procesów spalania. Detektory instalowane w kotłowniach, przy turbinach czy w obrębie instalacji gazowych umożliwiają natychmiastową reakcję na zagrożenie zatruciem czadem, zanim dojdzie do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Czujniki gazów toksycznych odgrywają również istotną rolę w laboratoriach oraz ośrodkach badawczych. Montuje się je w dygestoriach, przy stanowiskach eksperymentalnych oraz w pomieszczeniach, w których przechowywane są reagenty chemiczne. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko niekontrolowanego uwolnienia substancji niebezpiecznych i zwiększa bezpieczeństwo personelu.
Ryzyko emisji toksycznych gazów występuje także w branżach, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z chemią ciężką. Dotyczy to m.in. przemysłu spożywczego, gospodarki odpadami czy mniejszych zakładów produkcyjnych. W takich miejscach zagrożeniem mogą być amoniak, siarkowodór lub inne związki powstające w procesach technologicznych, a odpowiednio dobrane i rozmieszczone detektory gazów toksycznych pozwalają utrzymać bezpieczne środowisko pracy.
Szczególną grupę zastosowań stanowi ochrona indywidualna. Przenośne mierniki gazów toksycznych są standardowym wyposażeniem ekip serwisowych, pracowników utrzymania ruchu, służb ratowniczych oraz straży pożarnej. Umożliwiają one ocenę jakości powietrza jeszcze przed wejściem do strefy potencjalnego zagrożenia. Ma to kluczowe znaczenie w przestrzeniach zamkniętych, takich jak studzienki kanalizacyjne, zbiorniki, szyby techniczne, tunele czy komory pomp, gdzie naturalna wentylacja jest ograniczona, a nagromadzenie toksycznych oparów może nastąpić bardzo szybko.
Nowoczesne urządzenia przenośne oferują funkcję jednoczesnego monitorowania kilku parametrów. Oprócz gazów toksycznych często kontrolują także poziom tlenu oraz obecność gazów palnych, zapewniając użytkownikowi pełny obraz sytuacji. Takie rozwiązanie ułatwia ocenę ryzyka i pozwala podjąć świadomą decyzję o wejściu lub wyjściu z danej przestrzeni.
Dodatkowe możliwości, takie jak zapisywanie historii zdarzeń, bezprzewodowa transmisja danych czy lokalizacja GPS, znacząco podnoszą poziom bezpieczeństwa. Umożliwiają one bieżący nadzór nad warunkami pracy oraz szybką reakcję w sytuacjach kryzysowych. W efekcie przenośne detektory gazów toksycznych stają się integralną częścią nowoczesnych systemów bezpieczeństwa, wspierając skuteczną ochronę osób pracujących w pojedynke.
Poniżej opisano najważniejsze branże, w których detektory gazów toksycznych znajdują praktyczne zastosowanie.
Rodzaje czujników gazów toksycznych dostępne w ofercie firmy P.T. SIGNAL:
Detektor PolyGard2
Detektor PolyGard2 to zaawansowane urządzenie wykrywająco-pomiarowe o prostej i przyjaznej budowie zarówno dla użytkownika jak i instalatora. Cyfrowy czujnik gazów PolyGard2 jest częścią systemu MSR PolyGard2 i może być wyposażony w maksymalnie 3 sensory gazów z ponad 50 dostępnych substancji (w tym tzw. sensory wyniesione czyli oddalone na przewodzie od samego detektora). Detektor oferowany jest w wersji podstawowej oraz z licznymi opcjami i dodatkowymi funkcjami.
Budowa detektora i montaż:
Konstrukcja detektora jest modułowa (obudowa, płyta główna i sensor) co umożliwia wymianę dowolnego elementu bez konieczności wymiany całego detektora. Instalatorzy z pewnością docenią liczne ułatwienia montażowe jak możliwość wyboru otworów pod dławnice i sensory co ułatwia montaż detektora w pionie lub poziomie i dopasowanie do obiektu. Wyjmowana płytka zapewnia łatwą pracę z obudową. Kolejne ułatwienia to dwuprzewodowe wkładki do dławnic umożliwiające wejście i wyjście przewodu jedną dławnicą, wtyczki kablowe umożliwiające podłączenie przewodu do wysokiej jakości zacisków śrubowych i możliwość jego podłączania w dowolnym momencie montażu. Możliwość modyfikacji ilości dławnic na obudowie to świetne rozwiązanie gdy potrzebujemy poprowadzić więcej przewodów, podłączamy wyjścia stykowe w detektorze lub inne elementy instalacji.
Cechy fizyczne:
Czujnik PolyGard2 charakteryzuje się wysoką odpornością na warunki zewnętrzne. Posiada stopień ochrony IP64. Istnieje możliwość zastosowania dodatkowej osłony zwiększającej stopień ochrony do IP66. Obudowa wykonana z poliwęglanu posiada uszczelkę, a przewody są wprowadzane za pomocą uszczelniających się dokręcanych dławnic.
Sensory:
Detektor PolyGard2 może mieć wpięte 1, 2 lub 3 sensory. Wymienne sensory w technologii X-Change to kolejne istotne ułatwienie, które pozwala na bezproblemową eksploatację i obniża koszty utrzymania. Dostępne substancje są wyszczególnione w karcie katalogowej.
Parametry pomiarowe:
Każdy sensor posiada indywidualny adres i jego pomiar jest wyświetlany na centrali. Każdy pomiar może być wskazywany jako wartość bieżąca (CV - current value) oraz jako wartość średnia (AV - average value). Wartość średnia jest szczególnie przydatna przy pomiarach gazów toksycznych gdzie oddziaływanie na człowieka, a tym samym wartości przyjęte w przepisach o najwyższych dopuszczalnych stężeniach (NDS, NDSCh) są wyrażane jako średnia ważona. Dla każdego sensora można ustawić 4 progi alarmowe w detektorze (progi mogą być ustawione dowolnie, na wartość chwilową lub na wartość średnią, w tym na spadek stężenia, na wzrost stężenia lub na oba przypadki np. dla detektorów tlenu).
Ważniejsze parametry wersji podstawowej:
- pomiar 1 do 3 gazów
- 4 progi alarmowe
- 2 równoległe pomiary wartość bieżąca (CV - current value) oraz wartość średnia (AV - average value)
- sensory elektrochemiczne, katalityczne, podczerwone, półprzewodnikowe (freony)
- spełnia normę PN-EN 50271, PN-EN 50545-1 oraz SIL2
- łatwy montaż z użyciem 1 przewodu
- nowoczesna i bezpieczna komunikacja w standardzie cyfrowym RS-485
- wysoka dokładność i stabilność pomiarów
- wymienny moduł sensora w technologii X-Change
- bardzo wysoka odporność detektora na warunki zewnętrzne IP64 (z dodatkową osłoną IP66)
- łatwy montaż i wymiana dzięki wymiennym elementom i wtyczkom instalacyjnym
Wybrane opcje dodatkowe:
- podłączenie maksymalnie trzech sensorów cyfrowych SC2
- możliwość zamontowania sensora cyfrowego SC2 w odległości do 15 metrów od płyty detektora np. dla obiektów wysokich hal produkcyjnych
- podłączenie maksymalnie jednego sensora SSAX1-1 
(przeznaczony do pracy w 1 i 2 strefie zagrożenia wybuchem)
- możliwość zamontowania sensora SSAX1-1 w odległości do 5 metrów od płyty detektora np. zagłębienia i windy pojazdów (Parklift)
- wersja z sygnałem 4-20mA
- wersja z przekaźnikiem (wyjściem stykowym)
- zmiennokolorowy wyświetlacz (normalna praca - zielony; alarm - czerwony)
- wbudowany sygnalizator optyczno-akustyczny
- sonda kanałowa do montażu w kanałach wentylacyjnych
- IP 66 dzięki zastosowaniu nasadek SplashGuard dla sensorów cyfrowych SC2 i sensorów analogowych MC2 oraz sensorów SSAX1-1 przeznaczonych do pracy w pierwszej i drugiej strefie zagrożenia wybuchem.
Dokumenty i certyfikaty:
Fotografie oraz kolorystyka urządzeń może odbiegać od przedstawionej.
Detektor PolyXeta2 (Ex)
Detektor PolyXeta2 to cyfrowy czujnik gazów w wykonaniu przeciwwybuchowym będący elementem systemu detekcji MSR PolyGard2. Może być wyposażony w 1 sensor gazów lub oparów z ponad 50 dostępnych substancji. Detektor jest oferowany w kilku wersjach i opcjach funkcjonalnych co ułatwia dopasowanie systemu do wymagań danego obiektu.
Cechy budowy detektora:
Czujnik gazów PolyXeta2 posiada konstrukcję przeciwwybuchową zgodnie z dyrektywą ATEX, a tym samym może być stosowany w strefach zagrożenia wybuchem zgodnie z nadanymi cechami Ex zawartymi w karcie katalogowej. Urządzenie posiada liczne ułatwienia montażowe jak możliwość zamówienia wersji z dodatkowymi dławnicami, przykręcaną listwę montażową, specjalne przyłącze uziemiające na obudowie i wewnątrz detektora wyposażone w wysokiej jakości śrubunek z zabezpieczeniem samoistnego odkręcenia, samozaciskowe złączki przewodów z dźwigniami ułatwiającymi wetknięcie przewodu czy wtykany panel czołowy w wersji z wyświetlaczem.
Cechy fizyczne:
PolyXeta2 jest także wyjątkowa pod względem odporności i stopnia ochrony. Standardowo oferowany stopień ochrony to IP64, ale projektanci detektora uwzględnili także wymagania obiektów o trudniejszych warunkach i dzięki nakładce SplashGuard możemy zapewnić ochrone na poziomie IP66. Jednak nakładka posiada także secjalny wypust do którego można podłączyć elastyczny wężyk (na stałe lub tymczasowo) i można w ten sposób podać gaz do sensora w celu kalibracji lub okresowego testu. Jest to unikatowe rozwiązanie umożliwiające umieszczenie detektora w strefie niedostępnej (np. w pomieszczeniach czystych) i zapewnienie serwisu z zewnątrz takiego pomieszczenia.
Sensor:
Detektor PolyXeta2 wyposażony jest w jeden sensor (lista dostępnych gazów w karcie katalogowej). Oferowane są sensory katalityczne, elektrochemicznie i podczerwone zależnie od rodzaju gazu i potrzeb. Oczywiście w systemie detektor ma swój własny adres i centrala dokładnie identyfikuje urzadzenie. Technologia X-Change zapewnia możliwość samodzielnej wymiany modułu sensorycznego.
Możliwości pomiarowe:
Pomiar detektora wyświetlany jest na centrali i podawane są 2 wartości jednocześnie: wartość bieżąca (CV - current value) oraz wartość średnia (AV - average value). Tym samym alarmy z detektora mogą być ustawiane dowolnie co umożliwia spełnienie wymogów przepisów o najwyższych dopuszczalnych stężeniach NDS i NDSCh. Ma to szczególne znaczenie przy detekcji gazów trujących, których wpływ na organizm ludzki zależny jest zarówno od stężenia jak i od czasu ekspozycji. Detektor może mieć ustawione (konfigurowalne) 4 progi alarmowe (na wzrost, spadek lub w różne strony np. dla detektorów tlenu).
Parametry przeciwwybuchowe:
Detektor PolyXeta2 posiada konstrukcję przeciwwybuchową do zastosowań w strefach zagrożenia wybuchem. Możliwe są 3 warianty wykonania: dla strefy 2, dla strefy 1 i dla strefy 1 z możliwością otwarcia obudowy w strefie zagrożonej. Detektor spełnia stosowne wymogi normy PN-EN 60079 w zależności od wybranej wersji.
Ważniejsze parametry wersji podstawowej:
- 4 progi alarmowe
- 2 równoległe pomiary wartość bieżąca (CV - current value) oraz wartość średnia (AV - average value)
- sensory elektrochemiczne, katalityczne, podczerwone
- spełnia normę PN-EN 50271, SIL2 oraz PN-EN 60079 (ATEX)
- łatwy montaż z użyciem 1 przewodu
- nowoczesna i bezpieczna komunikacja w standardzie cyfrowym RS-485
- wysoka dokładność i stabilność pomiarów
- wymienny moduł sensora w technologii X-Change
- bardzo wysoka odporność detektora na warunki zewnętrzne IP64 (lub IP66 ze SplashGuard)
- łatwy montaż i wymiana dzięki wymiennym elementom i ułatwieniom instalacyjnym
Wybrane opcje dodatkowe:
- zmiennokolorowy wyświetlacz (normalna praca - zielony; alarm - czerwony)
- wersja z sygnałem 4-20mA
- wersja z przekaźnikiem (wyjściem stykowym)
Dokumenty i certyfikaty:
Fotografie oraz kolorystyka urządzeń może odbiegać od przedstawionej.
Samodzielny detektor gazów MSC2
Multi Sense Controller
Samodzielny detektor PolyGard2 MSC2 to rozwiązanie dedykowane do niewielkich pomieszczeń wymagających lokalnej detekcji gazów i sygnalizacji gdzie nie ma potrzeby stosowania rozbudowanego systemu z centralą. Detektor samodzielny oznacza urządzenie, które łączy w sobie funkcję detekcji i funkcję sterowania innymi urządzeniami (czyli nie potrzebuje dodatkowej centrali lub innych elementów aby działać i chronić pomieszczenie). Cyfrowy czujnik gazów MSC2 może także (opcjonalnie) być podłączony do większego adresowalnego systemu (MSR PolyGard2) lub może wysyłać informacje do systemów nadzoru budynku BMS - (Building Menagement System) lub SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition). Konstrukcja detektora umożliwia podłączenie do 3 sensorów gazów (z ponad 50 dostępnych substancji) co tworzy z niego prawdziwy detektor wielogazowy. Oczywiście możliwe jest podpięcie sensorów wyniesionych (czyli oddalonych na przewodzie). Przykładow często spotykane rozwiązanie (sensor gazu lżejszego od powietrza pod sufitem, sensor tlenu wraz z modułem detektora na wysokości głowy człowieka i sensor gazu cięższego przy podłożu). Wielofunkcyjność detektora gazów MSC2 i możliwość dopasowania do wielu obiektów zapewniają liczne możliwości rozszerzeń i opcji.
Cechy montażowe i konstrukcja detektora:
MSC2 to kompaktowe urządzenie z wieloma ułatwieniami montażowymi. Elementem bazowym jest płyta główna, płyta czołowa (w wersji z wyświetlaczem) i obudowa. Demontowalna płyta główna umożliwia praktycznie dowolny montaż dławnic i sensorów zależnie od potrzeb na obiekcie. Płyta czołowa jest przytwierdzona na stałe do obudowy czołowej, ale cała obudowa czołowa także może być zdjęta co upraszcza montaż detektora. Drobne detale jak dławnice z wypełnieniem dla 2 przewodów, czy dobrej jakości zakręcane wtyczki są cechą charakterystyczną wszystkich konstrukcji MSR. Zróżnicowane wtyki dla poszczególnych podzespołów minimalizują ryzyko błędnego podłączenia elementów. Detektor moze być wyposażony w wyjścia stykowe, które sa zlokalizowane u góry (podobnie jak wejście zasilania) co ułatwia montaż nie wymuszając na instalatorze "obchodzenia" detektora przewodami i wpinania ich od dołu.
Właściwości fizyczne:
MSC2 jest nie tylko funkcjonalny, ale także charakteryzuje się wysoką odpornością o stopniu IP64. Stopień ochrony można zwiększyć do IP66 stosując dodatkową osłonę. Poliwęglanowa uszczelniona obudowa wraz ze skręcanymi dławnicami zapewniają wymaganą ochronę wnętrza.
Sensory:
Samodzielny detektor gazów MSC2 umożliwia podłączenie 1, 2 lub 3 sensorów zapewniając każdemu z nich indywidualny adres i wskazując ich pomiar naprzemiennie. Moduły sensoryczne wykonane są w technologii X-Change co oznacza, że są wpinane na wtyczkę i mogą być wymieniane samodzielnie przez użytkownika obniżając tym samym koszty eksploatacji i ułatwiając obsługę. Dostępne gazy i opary znajdują się w karcie katalogowej.
Możliwości pomiarowe:
Każdy z sensorów jest identyfikowalny i jego pomiar jest widoczny na wyświetlaczu detektora (naprzemiennie). Jednocześnie dla każdego sensora mogą być prowadzone równolegle 2 pomiary wartości bieżącej (CV - current value) oraz wartośi średniej (AV - average value). Ma to szczególne znaczenie w detekcji gazów toksycznych, gdzie istotny jest czas ekspozycji (narażenia) na daną substancję. Wprost określają to obowiązujące regulacje prawne o najwyższych dopuszczalnych stężeniach (NDS, NDSCh), które podają toksyczne właściwości substancji właśnie jako funkcje średniej ważonej (czyli nie chwilowej bieżącej wartości). Każdy sensor może mieć przypisane dowolne 4 progi alarmowe co umożliwia adekwatne dopasowanie reakcji presonelu i urządzeń zabezpieczających (w starych systemach 2 progowych było to znacznie ograniczone do funkcji ostrzeżenie/alarm). Progi mogą być zaprogramowane na wartość chwilową lub na wartość średnią oraz na spadek lub na wzrost (lub na obie funkcje np. w magazynach gazów obojętnych i tlenu).
Funkcje sterownicze i alarmowe:
Detektor samodzielny pełni funkcję zarówno detektora jak i centrali, a więc musi dysponować odpowiednimi możliwościami sterowania. W MSC2 mamy szeroki wachlarz do wyboru. Wyjścia stykowe, wyjście analogowe 4-20mA, sygnalizacja optyczna (zmiennokolorowy wyświetlacz bez alarmu zielona, w czasie alarmu czerwony; diody LED zasilania, alarmu, awarii), sygnalizacja optyczno-akustyczna wewnętrzna (do pomieszczeń), wyjście cyfrowe RS485 Modbus RTU lub DGC Bus dla systemów nadzorczych.
Ważniejsze parametry wersji podstawowej:
- pomiar 1 do 3 gazów
- 4 progi alarmowe
- 2 równoległe pomiary wartość bieżąca (CV - current value) oraz wartość średnia (AV - average value)
- sensory elektrochemiczne, katalityczne, podczerwone, półprzewodnikowe (freony)
- spełnia normę PN-EN 50271, PN-EN 50545-1 oraz SIL2
- nie wymaga centrali
- zmiennokolorowy wyświetlacz (normalna praca - zielony; alarm - czerwony)
- wysoka dokładność i stabilność pomiarów
- wymienny moduł sensora w technologii X-Change
- bardzo wysoka odporność detektora na warunki zewnętrzne IP64 (z dodatkową osłoną IP66)
- łatwy montaż i wymiana dzięki wymiennym elementom i wtyczkom instalacyjnym
- wyjścia sterownicze dla urządzeń zewnętrznych
Wybrane opcje dodatkowe:
- wbudowany sygnalizator optyczno-akustyczny
- nowoczesna i bezpieczna komunikacja w standardzie cyfrowym RS-485
- sensor wyniesiony (nawet do 30m od płyty głównej detektora np. dla pomieszczeń zamkniętych)
- sonda kanałowa do montażu w kanałach wentylacyjnych
- dostępna opcja bez wyświetlacza
Dokumenty i certyfikaty:
Fotografie oraz kolorystyka urządzeń może odbiegać od przedstawionej.
© 2026 Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone. Znaki towarowe zastrzeżone i przynależne ich właścicielom. Wykonanie strony P.T.SIGNAL.
Pełna oferta firmy P.T.SIGNAL znajduje się na stronie www.detektory.pl.
Pozostałe strony produktowe firmy P.T.SIGNAL:
systemy detekcji gazów MSR-Electronic,
systemy parkowania MSR-Traffic,
mierniki gazów, detektor wielogazowy Gas Clip Technologies,
system bezpieczeństwa pracujących w pojedynkę (lone-worker) BlacklineSafety,
ultradźwiękowy wykrywacz nieszczelności z kamerą Leakshooter,
Autoryzowany Serwis Gazex,
Czujniki gazów, czujnik gazu, czujnik czadu, czujnik tlenku węgla, detektory, detektory gazów, detektor gazu, detektor lpg, detektor wodorwodoru, detektor amoniaku, detektor siarkowodoru, detektor chloru, detektor metanu, projektowanie detektorów, materiały projektowe, schemat systemu detekcji, serwis detektorów.
